Bạn có bị bỏ lại không?

Tuần rồi, tôi đọc một bài viết trên The Guardian có tên: The age of envy: how to be happy when everyone else’s life looks perfect (Kỷ nguyên của sự tị hiềm: Làm sao để hạnh phúc khi đời ai cũng hoàn hảo).

Một bài viết thú vị, đại ý là chúng ta đang sống trong thời đại của sự ghen tị liên hồi: ghen tị vì người khác ăn ngon hơn mình, đẹp hơn mình, giàu hơn mình, sung sướng hơn mình, thành công hơn mình. Hồi xưa thì cũng ghen tức tị hiềm đầy, nhưng chưa bao giờ khía cạnh đó được thổi phồng lên như bây giờ, nhờ Instagram, Facebook, nhờ đủ loại mạng xã hội với mục đích tối thượng là giúp con người phô bày vẻ đẹp khắp nơi chốn từng giây từng phút.

Vài năm trước, tôi thường tự hỏi câu tương tự. Và trong lần nói chuyện với người bạn đang làm tiến sỹ ở Stanford, bạn kể vầy: “Ở Silicon Valley, bạn không bao giờ nguôi được cảm giác mình sẽ bị bỏ lại, mình sẽ tụt lại, mình sẽ lỡ mất cơ hội, vì mọi người sẽ luôn thành công hơn, luôn có thành tựu mới, luôn có đầu tư thành công, luôn có cột mốc quan trọng trong học vị.” – Bạn nói lý do bạn phải theo chương trình ở Stanford vì trong sâu kín bạn cảm thấy sự bất an đó, chứ không phải vì công việc hiện thời, vì bạn đã làm ở Oracle khoảng 10 năm rồi và công ty luôn có đào tạo cập nhật chứ không lỗi thời trong ngành.

Nhờ cuộc nói chuyện đó, tôi gọi tên được thứ cảm xúc trong mình: là nỗi sợ bị bỏ lại, nỗi sợ không bằng ai hết. Nỗi sợ đó đi song song với cảm giác tị hiềm. Tị hiềm vì bạn học cùng lớp thành đạt hơn. Tị hiềm vì các bạn đã có nhà, có xe. Tị hiềm vì con các bạn xinh xắn và trưởng thành. Tị hiềm vì bạn có học vị cao hơn và [có vẻ] sắp đạt thành công rực rỡ.

Nỗi sợ bị bỏ lại có thể ăn mòn tất cả không gian và khí thở. Hồi đầu năm 2018, tôi ngồi ở nhà 3 tháng để viết quyển sách mới. Mỗi lần cuối tuần hẹn gặp nhiều người, thường nghe những câu hỏi như: “Em không đi làm rồi tính làm gì?”, “Em cũng phải tính cho tương lai chứ!”, hay “Mình nghĩ cậu cũng nên dừng rong chơi lại để làm cái gì đó nghiêm túc đi, chứ từng này tuổi rồi” [khi ấy mình 30 tuổi]. Những câu hỏi ấy thực sự làm tôi bối rối, và nhiều khoảnh khắc thấy việc ngồi vào bàn viết như một áp lực nặng nề khủng khiếp.

Sau tháng đầu tiên ngồi viết và nghe những câu hỏi đó, tôi mệt quá bèn… bỏ hết gặp gỡ luôn. Cách rời bỏ nỗi sợ là không nhận thức về nó, hoặc mù lòa về nó. Có thời gian tôi buộc phải che mắt mình để mù lòa trước nỗi sợ bị bỏ lại, hoặc nỗi sợ bị cuốn theo dòng chảy hoảng hốt “mình không bằng ai hết”.

Khi ấy, tự dưng cơn hoảng sợ tan biến. Như thể chúng chịu im lặng ngưng làm phiền tôi. Và tôi thấy lại mỗi ngày ngồi viết đều yên ả, chậm rãi, và mọi thứ dần thành hình. Che mắt để mù lòa với nỗi sợ tạm thời thực ra là cho bản thân thêm sự tĩnh lặng, để tập trung vào điều cần làm, thay vì quýnh quáng hoảng sợ và bị phân tâm. Nỗi bất an không còn giơ móng vuốt cào cấu tâm trí nữa. Chúng nhường bước cho sự hoà hoãn với bản thân, yên tâm với vài thứ mình có và hành động vì những việc bản thân cần, thay vì rối loạn lao vào cuộc đua của những thành công hoàn hảo mà người cùng lứa có được. 

Thực ra, những câu hỏi trên hoàn toàn không có ác ý gì. Chúng giúp tôi có được góc nhìn về bản thân đang tồn tại trong đại lộ mà mọi người lưu hành và thường mọi người hỏi vì quan tâm chứ chẳng để làm tôi rối lên. Nhưng vì chúng xuất hiện vào thời điểm mà tôi không thể giải thích về thứ mình làm, và cũng chẳng có gì hay ho để thấy tự tin ngẩng cao đầu, nên chúng trở thành tác nhân kích thích gây ra sự hoảng loạn. 

Có vài thứ tôi học được sau thời gian ba tháng ít gặp gỡ đó là: 

Không phải khi mình ngừng lại là mình thất bại: Chỉ có bản thân biết mình muốn gì. Nếu đã quyết định tạm ngừng để làm việc riêng, thì tôi cần vui vẻ tập trung vào việc riêng đó. Rồi sau đó quay trở lại với xung quanh khi đã sẵn sàng. Đứng yên một chỗ, không kịp làm gì mà đã rối lên sợ mình bị bỏ lại chỉ khiến mình không thể làm xong điều mình muốn. 

Sự hoàn hảo của người khác có giống mình không? – Tất nhiên là không. Tôi rất thích nhìn bạn tôi chụp ảnh những món ăn ngon bạn tận hưởng, nhưng bản thân tôi thực ra lại không hiểu biết gì về sự ngon lành cho lắm, và tôi cố gắng ăn để tăng sức bền khi tập luyện. Vậy nhu cầu về “đồ ăn hoàn hảo” của tôi và bạn hoàn toàn khác nhau. Vậy tại sao tôi phải ghen tị với bạn? – Câu hỏi này giúp tôi nhớ ra mình có nhu cầu và cảm xúc trước nhiều thứ khác mọi người, và vì vậy chứng kiến sự hoàn hảo không nhất thiết mình cần ghen tức làm gì.

Tôi học được điều này rõ ràng hơn sau này trong chuyến road trip ở Mỹ. Một người bạn leo núi của tôi thường không bỏ tiền để đậu xe trong vườn quốc gia mà lái xe ra khỏi vườn và cắm trại ở một nơi nào đó hoang vắng, không tính phí. Bạn nói không phải vì bạn tiếc vài USD để đậu xe trong vườn quốc gia, ở nơi đẹp hoàn hảo như trong ảnh poster, mà là vì bạn muốn có sự tự do ra vào vườn quốc gia buổi sớm để tập mà không gặp phiền hà kiểm tra vé giữ xe, có khi chờ rất lâu. Cũng vì vậy, bạn bị vài người bạn trêu chọc là “tiếc tiền”. Nhưng khi tụi tôi đi cắm trại cùng bạn mới biết bạn thuộc nằm lòng khu vườn quốc gia đó suốt 12 năm qua lại, tất cả những chỗ cắm trại bạn nghỉ đều đẹp hơn trong vườn, chỉ có điều bạn không đề cập đến chúng. Sự hoàn hảo của mỗi người khác nhau có lẽ là vậy. 

Phấn đấu để hoàn hảo là điều đáng ngưỡng mộ, nhưng tôi vẫn thoải mái khi mình chẳng có được sự hoàn hảo: Cô giáo tôi từng nói thế hệ của tôi là thế hệ đầy tham vọng, muốn có mọi thứ trong tay mình và cả thế giới thuộc về mình. Câu hỏi tôi nhớ lại là: sau khi có những điều ban đầu mình muốn rồi, thì tôi có hài lòng chưa? – “Hài lòng” là sự tương đối như biến số, và ta thay đổi nó từng ngày. Tôi từng hài lòng khi bài viết được tất cả bạn đọc khen. Sau đó tôi hài lòng vì mình đoạt giải thưởng. Rồi tôi hài lòng vì mình hoàn thành các kế hoạch. Tới giờ, chẳng có sự hài lòng nào tôi còn nhớ nhiều. Sự hài lòng tạm bợ là vậy. Giờ thì sự hài lòng là tôi có thể làm vài thứ mình thích và không phải nhắm mắt chiều lòng điều mình cho là không đúng với mình. Vậy nên sự hoàn hảo nằm ngoài cuộc chạy đua rồi. Tôi tôn trọng tất cả những sự hoàn hảo đang xuất hiện mỗi ngày trên newsfeed của mình, vì thực ra đó là thế giới ngoài bản thân mà giờ tôi vì bận vài thứ khác nên không đủ sức tị hiềm nữa. 

Vậy mình có bị bỏ lại không? – Cảm giác đó chưa hề biến mất. Nó vẫn rõ ràng như ngày đầu tôi chuyển hướng làm việc, một người hỏi: “Em nghĩ em sẽ làm gì khi ở tuổi này bạn bè em bắt đầu có thành tựu?” – Khi ấy tôi nghĩ suy rất nhiều. Và rồi tôi nhận ra mỗi chúng ta sống cuộc đời khác nhau, và thành tựu của mỗi người cũng khác nhau theo từng ngã rẽ.

Ai sẽ bỏ tôi lại? Hay tôi sẽ bị bỏ lại sau lưng ai? – Không có ai cả. Thật vô lý khi mình cứ đeo giữ cảm giác “bị bỏ lại” khi chẳng có ai bỏ mình lại cả. Đó là thứ ám ảnh bất an khiến con người luôn lao đi, lao đi về cùng hướng. Tôi cũng vậy. Tôi chỉ cố gắng làm hòa với sự bận rộn kỳ quái của mình.

Cũng không ai bỏ rơi mình đâu mà 🙂 

Khải Đơn

** Chuyên mục “Sống Mỗi Tuần” do tôi viết về những trải nghiệm của bản thân – trong tương quan muốn chính mình có cuộc sống tốt hơn. Nếu bạn muốn chia sẻ câu chuyện riêng hay đặt câu hỏi, xin bình luận hoặc gửi tin nhắn riêng. 

Bạn có thể subscribe theo dõi chuyên mục bằng cách nhấn vào nút “Theo dõi” ở góc phải cuối trang chủ để nhận email mỗi khi tôi có bài mới

Tác phẩm mới nhất vừa xuất bản của tôi là du ký “Mekong – Phù sa phiêu bạt“, bạn có thể xem giới thiệu về tập sách tại đây hoặc đặt mua tại đây .

Advertisements

About Khải Đơn

Tác giả độc lập

10 Responses

  1. Văn

    Em đã chọn một con đường rất khác mọi người. Vì vậy, em cũng cảm thấy cảm giác bị bỏ lại… vì con đường mình đi chẳng thành hình gì còn con đường của người ta có bậc thăng tiến rõ ràng. Em tự thú nhận không ít lần em hối hận và nói hai chữ “giá như” nhưng sau đó vẫn là cảm xúc tự an ủi và cố vững tin bản thân. Sau đó, em tự hỏi em có thực sự con đường đó không thì rõ ràng là không và đó sẽ là một người rất khác, không phải em của bây giờ – chính em.
    May mắn của em có thể nói chính là có thể gặp hoặc ít nhất biết đến những người như chị – những người dám khác biệt và vững tin con đường mình đi. Điều đó tiếp sức em rất nhiều. Em sẽ luôn ủng hộ chị! Và cũng cảm ơn chị rất nhiều về bài viết truyền cảm hứng đầu ngày. ^^

    Liked by 1 person

  2. Nostarwhere

    Cảm ơn tác giả thật nhiều vì bài viết này, quả thật nhiều lúc bản thân mình rơi vào khoảng hư không, không định vii được bản thân hay đơn giản do một vào những mối quan hệ cũ không được như trước nữa. Nhưng yếu tố quan trọng là mọi thứ sẽ thay đổi sau từng ngã rẽ và mình nên nhận thức về điều đó để không bị thất vọng, bình tĩnh và lạc quan sống an yên…
    #nostarwhere

    Liked by 1 person

  3. Reblogged this on Tôi đi tìm tôi and commented:
    Mỗi lần lên mạng xã hội là mình lại bị chìm đắm vào đại dương của những sự đố kỵ, bởi lẽ mình đem mình đi so sánh với người khác, họ đi nhiều hơn, ăn nhiều hơn, họ đẹp hơn, họ có gia đình riêng, con xinh vợ chồng đẹp,… và rồi nhìn lại bản thân. Mỗi lần như vậy mình lại tự dìm bản thân xuống, kể cả hiện tại mình nhận ra đang rơi vào trạng thái không có mục tiêu sống, không có dự án, công việc cố định nào và kể cả những mối quan hệ cũ cũng phai dần luôn. Nếu không sử dụng mạng xã hội mình vẫn bị như vậy bởi vì quá nhu nhược với bản thân, nhìn nhận mọi thứ với tầm nhìn quá ngắn hạn.

    Số lượt thích

    1. Đúng rồi bạn ạ. Mình cũng nhiều lần đã “đề phòng” nhưng những lúc cô đơn lại không biết làm gì rồi lại mở điện thoại, lên facebook và tiếp tục vòng luẩn quẩn. Mình không có cách nào để cai nhưng mình nghĩ ít ra cũng có vài người giống mình và mình phải quyết tâm bỏ vì mình không phải là người duy nhất bị như vậy

      Số lượt thích

  4. Phúc Bách

    Thế giới thực là gì? Làm sao để nhìn ra được? Tôi đọc có người viết: ” muốn nhìn thế giới thực, cần dùng con mắt của trời nhìn trời, dùng con mắt của mây nhìn mây,… Dùng con mắt của người nhìn người.” Khao khát để tìm thấy câu trả lời của cuộc đời mình là món quà hy vọng. Cho dù câu trả lời cuối cùng là gì cũng không quan trọng. Chỉ cần tim còn đập thì vẫn còn hy vọng.

    Số lượt thích

Trả lời Phúc Bách Hủy trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất /  Thay đổi )

Google photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google Đăng xuất /  Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất /  Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất /  Thay đổi )

Connecting to %s